Zasiłek rodzinny
Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego przysługuje:
- rodzicom,
- opiekunowi prawnemu dziecka lub opiekunowi faktycznemu dziecka,
- a także osobie uczącej się,
jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł lub 764 zł, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko:
- 18 roku życia,
- nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo
- 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi:
- 95 zł na dziecko do ukończenia 5 roku życia,
- 124 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia,
- 135 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.
Mechanizm "złotówka za złotówkę".
Rodziny, które przekroczą próg dochodowy do świadczeń rodzinnych, nie stracą wsparcia finansowego. Dzięki wprowadzeniu zasady “złotówka za złotówkę” ich świadczenia będą stopniowo obniżane wraz ze wzrostem dochodów.
Przepisy dotyczą zasiłku rodzinnego i dodatków do niego z tytułu: urodzenia dziecka, samotnego wychowywania dziecka, opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania.
Zmiany obejmą też rodziny, które nie mają prawa do świadczeń z powodu przekroczenia progu dochodowego.
Z zastosowaniem zasady „złotówka za złotówkę” świadczenia będą zatem wypłacone w wysokości różnicy między przysługującą kwotą świadczeń rodzinnych, tzw. „łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami” (744 zł), a wysokością dochodu przekraczającego kryterium dochodowe (25 zł), czyli w wysokości 719 zł.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli:
- dziecko lub osobą ucząca się pozostają w związku małżeńskim
- dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej,
- osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,
- pełnoletni dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko,
- osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że:
- rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
- ojciec dziecka jest nieznany,
- powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
- sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka,
- dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach,
- członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Dodatki do zasiłku rodzinnego
Dodatek z tytułu urodzenia dziecka
Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka, jednorazowo do ukończenia przez dziecko 1 roku życia w kwocie 1 000 zł.
W przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko.
Przy ubieganiu się o dodatek z tytułu urodzenia dziecka przedstawić należy zaświadczenie lekarskie lub zaświadczenie wystawione przez położną potwierdzające pozostawanie kobiety pod opieką medyczną w okresie od 10 tygodnia ciąży do porodu (wzór wymaganego zaświadczenia, jak i formę opieki medycznej nad ciężarną określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18.09.2009 r. Dz. U nr 163, poz. 1305). Przepisu tego nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka, a także do osób, które przysposobiły dziecko.
Opiekun faktyczny dziecka to w rozumieniu ww. ustawy osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, która wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka.
Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:
- 24 miesięcy,
- 36 miesięcy w przypadku opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu,
- 72 miesiące w przypadku opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Osobie uprawnionej przysługuje jeden dodatek w wysokości 400 zł miesięcznie niezależnie od liczby dzieci pozostających pod jego opieką. Kwotę dodatku przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę. W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek.
Dodatek ten nie przysługuje, jeżeli:
- osoba bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy,
- osoba podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
- dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno - wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, oraz w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
- osoba w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego,
- osoba korzysta ze świadczenia rodzicielskiego.
Wymagane dokumenty:
- oświadczenie o terminie i okresie, na jaki został udzielony przez pracodawcę urlop wychowawczy oraz o okresach zatrudnienia,
- oświadczenie o zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych (w przypadku złożenia – oświadczenia o zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych dołącza się kopie imiennego raportu miesięcznego osoby ubezpieczonej potwierdzającej odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne).
Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka
Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
- drugi z rodziców dziecka nie żyje,
- ojciec dziecka jest nieznany,
- powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice nie żyją.
Dodatek przysługuje w kwocie 193 zł na dziecko, nie więcej jednak niż 386 zł na wszystkie dzieci. W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 160 zł na wszystkie dzieci.
Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej
Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.
Dodatek przysługuje w wysokości 95 zł na trzecie i na następne dziecko uprawnione do zasiłku rodzinnego.
Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego
Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:
- do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności,
- powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wysokość dodatku wynosi:
- 90 zł na dziecko do 5 roku życia,
- 110 zł na dziecko powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.
Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego
Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego. Dodatek przysługuje również na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne.
Dodatek przysługuje raz w roku na dziecko rozpoczynające rok szkolny albo roczne przygotowanie przedszkolne w kwocie 100 zł.
Wniosek o wypłatę dodatku składa się do dnia zakończenia okresu zasiłkowego, w którym rozpoczęto rok szkolny albo roczne przygotowanie przedszkolne.
Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania.
Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się:
- w związku z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w wysokości 113 zł miesięcznie na dziecko albo
- w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadpodstawowej - w wysokości 69 zł miesięcznie na dziecko.
Dodatek ten przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.
Wymagane dokumenty:
- zaświadczenie ze szkoły,
- zaświadczenie o tymczasowym zameldowaniu (w internacie, stancji).
Uprawnienia do świadczeń rodzinnych nabywa się od miesiąca złożenia wypełnionych wniosków wraz z wymaganą dokumentacją w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej.
Postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego.
Do wniosku należy dołączyć:
- zaświadczenie ze szkoły (w przypadku, gdy dziecko ukończyło 18 rok życia) albo oświadczenie,
- orzeczenie o niepełnosprawności (w przypadku, gdy w rodzinie występuje dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności),
- zaświadczenie organu gminy o wielkości gospodarstwa rolnego (ha przeliczeniowe) lub nakaz płatniczy albo oświadczenie,
- kserokopię wyroku zasądzającego alimenty lub oddalającego powództwo o alimenty,
- kserokopię wyroku orzekającego rozwód lub separację (w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko),
- kserokopię aktów zgonu rodziców lub kserokopię wyroku zasądzającego alimenty (w przypadku osoby uczącej się),
- kserokopię zupełnego odpisu urodzenia dziecka (w przypadku, kiedy ojciec dziecka jest nieznany),
- kserokopię karty stałego pobytu (w przypadku cudzoziemca),
- oświadczenie o wysokości opłaty za pobyt członka rodziny w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,
- oświadczenie o terminie i okresie, na jaki został udzielony przez pracodawcę urlop wychowawczy oraz o okresach zatrudnienia,
- oświadczenie o nie korzystaniu z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym w specjalnym ośrodku szkolno – wychowawczym.
Wnioski
SR-1 Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego
